İhbar Süresi ve Tazminatı Hesaplama

İhbar süresi nedir?

Belirsiz süreli bir iş sözleşmesini sona erdirmek isteyen taraf, bunu karşı tarafa önceden bildirmek zorundadır. Bildirim ile sözleşmenin bitişi arasında geçmesi gereken bu süreye ihbar (bildirim) süresi denir. Süre, işçinin o işyerindeki kıdemine göre belirlenir:

Çalışma süresi	İhbar süresi
6 aydan az	2 hafta
6 ay – 1,5 yıl	4 hafta
1,5 yıl – 3 yıl	6 hafta
3 yıldan fazla	8 hafta

Bu süreler asgari sürelerdir; iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir, ancak kısaltılamaz. İhbar süresi içinde işveren, işçiye yeni bir iş araması için günde en az iki saat ücretli izin vermek zorundadır.

İhbar tazminatı ne zaman ödenir?

Bildirim süresine uymadan sözleşmeyi sona erdiren taraf, bu sürelere ait ücret tutarında ihbar tazminatı öder. Uygulamada en sık karşılaşılan durum, işverenin işçiyi önceden haber vermeden işten çıkarmasıdır. İşveren, süreye ait ücreti peşin ödeyerek de sözleşmeyi hemen sona erdirebilir.

İşçinin istifa ederken bildirim süresine uymaması hâlinde ise ihbar tazminatını işçi, işverene öder. Haklı nedenle yapılan fesihlerde (ör. işçinin ağır kusuru veya ücretin ödenmemesi nedeniyle işçinin derhâl feshi) ihbar süresine uyulması gerekmez.

Hesaplama ve kesintiler

İhbar tazminatı, giydirilmiş brüt günlük ücretin ihbar süresindeki gün sayısıyla çarpılmasıyla bulunur. Kıdem tazminatından farklı olarak tavan uygulanmaz. Tazminattan gelir vergisi ve damga vergisi kesilir, SGK primi kesilmez.

Örneğin 6 yıldır çalışan ve giydirilmiş brüt ücreti 30.000 TL olan işçinin ihbar süresi 8 haftadır. Günlük ücret 1.000 TL olduğundan brüt ihbar tazminatı 56.000 TL eder. Yüzde 15 gelir vergisi ve damga vergisi düşüldüğünde net tutar yaklaşık 47.175 TL olur.

İhbar tazminatı alacağı da kıdem tazminatı gibi beş yıllık zamanaşımına tabidir ve dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmalıdır.