İş Kazası Tazminatı Nedir? (2026)

İş kazası, işveren ile işçi arasındaki iş ilişkisine bağlı olarak meydana gelen bir kaza nedeniyle işçinin bedenen veya ruhen zarar görmesi ya da hayatını kaybetmesidir. Tanımı kısa olsa da kritik noktaları olan bir alandır; bu nedenle iş kazasıyla karşılaşıldığında iş kazası avukatlarından hukuki destek alınması önemlidir.

İş kazaları yalnızca ülkemizde değil, dünya genelinde sık karşılaşılan bir sorundur ve her ülkede insanı korumak, kazaları en aza indirmek için çalışmalar yapılmaktadır. Açıklanan verilere göre iş kazalarının sayısı her yıl artmaktadır. Ciddi kazalar başta sanayi olmak üzere inşaat, hizmet ve tarım sektörlerinde yaşanmaktadır. Bir sanayi şehri olan Bursa'da da iş kazaları yoğun olarak görülmekte ve Bursa, iş kazası sayısında ülke genelinde 6. sırada yer almaktadır.

Kısaca

• İşveren, iş kazasını kolluk kuvvetlerine derhal, SGK'ya ise en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirmek zorundadır.
• İş kazası tazminatı; zarar gören işçinin ya da ölüm hâlinde mirasçıları, yakınları ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin kusurlu işverenden talep ettiği maddi ve manevi tazminattır.
• Ölüm ve maluliyet (bedensel zarar) hâllerinde talep edilebilecek alacak kalemleri farklıdır; tazminat bilirkişilerce hesaplanır ve işçinin kusuru oranında indirim yapılır.
• Görevli mahkeme iş mahkemesidir; dava öncesinde arabuluculuğa başvurmak zorunlu değildir.
• Maddi ve manevi tazminat davalarında zamanaşımı süresi 10 yıldır.

İş kazası nedir?

İş kazası hukukumuzda iki farklı kanunda tanımlanmıştır. Tanımlar farklı ifade edilse de özünde aynıdır.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'na göre

İş kazası; işyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hâle getiren olaydır.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na göre

5510 sayılı Kanun iş kazasını ayrıntılı olarak ele almış ve hangi hâllerin iş kazası sayılacağını belirtmiştir. Buna göre aşağıdaki durumlarda meydana gelen kazalar iş kazası sayılır:

• Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
• İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle,
• Sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa, yürütmekte olduğu iş nedeniyle,
• Bir işverene bağlı çalışan sigortalının görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle, asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
• Hizmet akdiyle çalışan emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
• Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında.

Kanun kapsamında zararın kaza anında ortaya çıkması şart değildir; kişiyi sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaylar da iş kazası sayılır. Kazanın işyerinde gerçekleşmesi de şart değildir. Her kaza kendine özgü koşullarıyla, alanında uzman iş kazası avukatlarına danışılarak değerlendirilmelidir.

İş kazası nasıl bildirilir?

İş kazası hem işçi hem işveren açısından önemlidir: İşçi bakımından tazminat hakları doğar, işveren bakımından ise hukuki ve cezai yükümlülükler gündeme gelir. Bildirimin usulü, süresi ve buna bağlı yaptırımlar kanunda düzenlenmiştir.

5510 sayılı Kanun'a göre iş kazası meydana geldiğinde işveren, kazayı kolluk kuvvetlerine ve Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) bildirmek zorundadır. Bildirim üzerine kolluk kuvvetleri ve SGK (müfettişler aracılığıyla) ayrı ayrı soruşturma yapar. Bu soruşturmalarda şu hususlar incelenir ve rapora bağlanır:

• Olayın nasıl gerçekleştiği,
• Olayın iş kazası olup olmadığı,
• Kazanın meydana gelmesinde sorumlu kişiler,
• Bu kişilerin kusur oranları.

İş kazası bildirim süresi nedir?

Kim bildirir?	Nereye?	Süre
İşveren (hizmet akdiyle çalışan sigortalılar için)	Kazanın meydana geldiği yerdeki yetkili kolluk kuvvetleri	Derhal
İşveren (hizmet akdiyle çalışan sigortalılar için)	Sosyal Güvenlik Kurumu	En geç kazadan sonraki üç iş günü içinde
Köy ve mahalle muhtarları ile kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar (kendileri)	Sosyal Güvenlik Kurumu	Rahatsızlığının bildirim yapmaya engel olmadığı günden sonra üç iş günü içinde (bir ayı geçmemek şartıyla)

SGK'ya bildirim, iş kazası bildirgesiyle doğrudan ya da taahhütlü posta ile yapılır. İşveren kazayı ilgili kurumlara bildirmezse işçi de bildirimde bulunabilir; bu durumda işveren cezai yaptırımlarla karşılaşır.

Önemli: İşveren iş kazasını kolluk kuvvetlerine derhal, SGK'ya ise en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirmelidir. Süresinde bildirim yapılmaması idari para cezasına ve SGK'nın yaptığı ödemeleri işverenden geri istemesine yol açabilir.

İş kazasını bildirmemenin cezası nedir?

İş kazalarının kaydı ve bildirimi 6331 sayılı Kanun'un 14. maddesinde düzenlenmiştir:

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu – İş kazası ve meslek hastalıklarının kayıt ve bildirimi

Madde 14 – (1) İşveren;

• a) Bütün iş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutar, gerekli incelemeleri yaparak bunlar ile ilgili raporları düzenler.
• b) İşyerinde meydana gelen ancak yaralanma veya ölüme neden olmadığı hâlde işyeri ya da iş ekipmanının zarara uğramasına yol açan veya çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olan olayları inceleyerek bunlar ile ilgili raporları düzenler.

(2) İşveren, aşağıdaki hâllerde belirtilen sürede Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirimde bulunur:

• a) İş kazalarını kazadan sonraki üç iş günü içinde.
• b) Sağlık hizmeti sunucuları veya işyeri hekimi tarafından kendisine bildirilen meslek hastalıklarını, öğrendiği tarihten itibaren üç iş günü içinde.

Görüldüğü gibi kayıt ve bildirim yükümlülüğü işverene aittir ve bildirim süresi kanunda açıkça belirtilmiştir. Bu yükümlülüğe ilişkin yaptırımlar şöyledir:

• 6331 sayılı Kanun'un 26/e maddesiyle, bildirim süresine uymayan işveren hakkında idari para cezası öngörülmüştür.
• 14. maddedeki bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere uygulanacak idari para cezaları doğrudan Sosyal Güvenlik Kurumunca verilir.
• SGK'nın verdiği idari para cezalarının tebliğ, itiraz ve tahsilinde 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uygulanır.
• Verilen diğer idari para cezaları tebliğden itibaren otuz gün içinde ödenir.

Konuya ilişkin Yargıtay kararları

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/14254 E., 2018/5438 K.: İşyerinde 2009 yılında yaşanan iş kazası SGK'ya süresinde bildirilmediği için SGK, hastane masrafını işyerine rücu etmiştir. Bildirimi zamanında yapmak davacı mali müşavirin yükümlülükleri arasında olduğundan, ödenen bu bedel mali müşavirin mesleki sorumluluk sigortası poliçesi kapsamında teminat altında kabul edilmiş ve karar onanmıştır.

"...Mahkemece, bozma sonrası yapılan yargılamada iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca SGK tarafından davacının mükellefine ait işyerinde çalışan ...'ün 03.....2009 tarihinde yaşadığı iş kazası olayının süresinde SGK'ya bildirilmemesi nedeniyle ....142,73 TL hastane masrafının rücuen talep edildiği, davacı mükellefinin iş yerinde meydana gelen iş kazasının SGK'ya bildirilmesinin davacı yükümlülükleri arasında olduğu, bildirimin zamanında yerine getirilmemesinden kaynaklanan ve kurum tarafından davacının mükellefi işyerine rücu edilen bedelin davacı tarafından ödendiği, Mesleki Sorumluluk Sigortası Poliçesinde davacı mali müşavirin kusuru sebebiyle ödediği bu miktarın teminat altına alındığı gerekçesiyle davanın kabulüne, icra takibinin devamına karar verilmiştir. Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir..."

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 2024/5446 E., 2024/5874 K.: Sigortalının iş kazası geçirdiğine dair somut ve yeterli delil bulunmadığı, sigortalının da yazılı beyanında iş kazası geçirmediğini açıkça ifade ettiği bir olayda; SGK'nın herhangi bir soruşturma yapmadan yalnızca hastanenin veri girişi ve işverenin ekran onayıyla olayı iş kazası saydığı komisyon kararı yerinde görülmemiş ve olayın iş kazası olmadığına ilişkin karar onanmıştır.

"...Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 01.08.2016 günü saat 23:00'te başlayıp, 02.08.2016 günü saat 07:00'de biten vardiyada çalışmış olan davalı sigortalı ...'ın, iş yerinde çalışmakta iken herhangi bir iş kazası geçirdiğini gösterir somut ve yeterli hiçbir delil bulunmaması ve aksinin de iddia ve ispat edilememesi, tam aksine davalı sigortalının da yazılı beyanlarında iş kazası geçirmediğini açıkça ifade etmesi, dava konusu olayın davalı Kurumca herhangi bir soruşturma yapılmaksızın sadece Çekirge Devlet Hastanesi tarafından yapılan veri girişi ile davacı işveren tarafından yapılan ekran onay işlemlerinin yeterli görülmesi sonucu iş kazası olarak kabul edildiğinin ve dolayısıyla davalı sigortalı ...'ın, davacı işverene ait 1111761.016 sicil sayılı iş yerinde 02.08.2016 günü iş kazası geçirmediğinin, bu nedenle dava konusu olayı iş kazası olarak kabul eden SGK Osmangazi Sosyal Güvenlik Merkezi Kısa Vadeli (İş Kazası) Servisinin 11.01.2017 tarih ve 14 sayılı komisyon kararının yerinde olmadığının anlaşılması karşısında İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.... Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA..."

İş kazası tazminatı nedir?

İş kazası tazminatı, işyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen kazalarda kusurlu işverene karşı açılan maddi ve manevi tazminat davası sonucunda elde edilen tazminattır. Davayı açacak kişiler kazanın sonucuna göre değişir:

• Vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hâle getiren kazalarda: zarar gören işçi,
• Ölümle sonuçlanan kazalarda: işçinin mirasçıları, yakınları ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler.

Hangi alacak kalemleri talep edilebilir?

Ölümlü iş kazasında alacak kalemleri

Ölümlü iş kazalarında talep edilebilecek kalemler 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53. maddesinde düzenlenmiştir:

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu – 1. Ölüm ve bedensel zarar – a. Ölüm

Madde 53 – Ölüm hâlinde uğranılan zararlar özellikle şunlardır:

1. Cenaze giderleri.
2. Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar.
3. Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar.

Maluliyet (bedensel zarar) doğuran iş kazasında alacak kalemleri

Bedensel zararın meydana geldiği iş kazalarında talep edilebilecek kalemler Türk Borçlar Kanunu'nun 54. maddesinde düzenlenmiştir:

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu – b. Bedensel zarar

Madde 54 – Bedensel zararlar özellikle şunlardır:

1. Tedavi giderleri.
2. Kazanç kaybı.
3. Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar.
4. Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar.

Uygulamada bu kalemler genellikle şu adlarla talep edilir:

Ölüm hâlinde	Maluliyet hâlinde
Cenaze giderleri	Tedavi giderleri
Tedavi giderleri ile çalışma gücü kaybından doğan kayıplar (ölüm hemen gerçekleşmemişse)	Geçici iş göremezlik tazminatı
Destekten yoksun kalma tazminatı	Sürekli iş göremezlik tazminatı
–	Ekonomik geleceğin sarsılması

Maluliyet ve maluliyet oranı neden önemlidir?

Bedensel zarar ile maluliyet iç içe geçmiş kavramlardır. Maluliyet; iş kazası nedeniyle kişinin vücut bütünlüğünde meydana gelen azalma, uzuv kaybı veya kısıtlanma gibi durumlardır ve geçici ya da kalıcı olabilir.

İş kazası tazminatı (diğer bir ifadeyle iş kazası uzuv kaybı tazminatı) hesaplanırken maluliyet oranı belirleyicidir. Bu oran dava sürecinde alınan raporlarla belirlenir ve bilirkişiler "iş kazası uzuv kaybı tazminatı ne kadar?" sorusunu yanıtlarken maluliyet oranını dikkate alır. Sürecin sağlıklı yönetilmesi için alanında uzman iş kazası avukatlarına, Bursa'da ise Bursa iş kazası tazminat avukatlarına danışmak önemlidir.

Hangi SGK ödemeleri tazminattan mahsup edilir?

İş kazası nedeniyle hem işveren hem SGK tarafından ödemeler yapılır. SGK, yaptığı ödemeleri olayın şartlarını ve kusur durumunu dikkate alarak bazı hâllerde işverenden geri isteyebilir (rücu):

• Geçici iş göremezlik ödeneği: SGK tarafından ödenir; ancak iş kazası bildirimi yapılmamışsa SGK bu ödeneği işverenden tahsil eder.
• Sürekli iş göremezlik ödeneği: SGK tarafından ödenir; yasal şartları varsa SGK bunun ilk peşin sermaye değerini işverenden tahsil eder.
• Ölüm aylıkları: Sigortalının ölümünden sonra yakınlarına bağlanan ölüm aylıkları normalde rücuya tabi değildir.

Peşin sermaye değeri (PSD) nedir?

Peşin sermaye değeri, Kanunun ilgili maddelerinde belirtilen giderlerin; yaş, kesilme ihtimali ve Kurumca belirlenecek iskonto oranı dikkate alınarak Kurumca hesaplanan tutarıdır. Başka bir deyişle PSD, SGK'nın kazalıya bakiye ömrü boyunca ödeme yapabilmesi için gelir bağlama tarihinde ne kadar paraya ihtiyaç duyduğunu gösteren hesabın sonucudur. PSD, SGK tarafından hazırlanır.

İş kazası, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse; Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine Kanun gereğince yapılan ya da ileride yapılacak ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı işverene ödettirilir. Bu tutar, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarla sınırlıdır.

İstisna: Üçüncü kişinin kastı (5510 sayılı Kanun m. 39)

5510 sayılı Kanun – Uzun vadeli sigorta kolları bakımından üçüncü kişinin sorumluluğu

Madde 39 – Üçüncü bir kişinin kastı nedeniyle malûl veya vazife malûlü olan sigortalıya veya ölümü hâlinde hak sahiplerine, bu Kanun uyarınca bağlanacak aylığın başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı için Kurumca zarara sebep olan üçüncü kişilere rücû edilir.

Malûllük, vazife malûllüğü veya ölüm hâli, kamu görevlilerinin veya er ve erbaşlar ile kamu idareleri tarafından görevlendirilen diğer kişilerin vazifelerinin gereği olarak yaptıkları fiiller sonucu meydana gelmiş ise, bu fiillerden dolayı haklarında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunanlar hariç olmak üzere, sigortalı veya hak sahiplerine yapılan ödemeler veya bağlanan aylıklar için Kurumca, kurumuna veya ilgililere rücû edilmez.

İş kazası tazminatı nasıl hesaplanır?

İş kazası tazminat davalarında hesaplamayı bilirkişiler yapar. Teknik verilere dayanan bu hesapta pek çok bilgi esas alınır:

• Olay veya ölüm tarihi,
• İşçinin yaşı ve maaşı,
• Bakiye ömür süresi (TRH 2010 tablosuna göre),
• Evli olup olmadığı, bekârsa evlenme ihtimali,
• Çocuk sayısı,
• Emeklilik yaşı.

Hesaplama iki döneme ayrılarak yapılır:

Dönem	Kapsadığı süre
İşlemiş dönem	Olay veya ölüm tarihinden bilirkişi rapor tarihine kadar
İşleyecek dönem	Bilirkişi rapor tarihinden kişinin (bakiye ömre göre) ölüm tarihine kadar

Bilirkişiler bu verilere göre hesaplama yaptıktan sonra, işçinin kusur oranı kadar tazminattan indirim yapılır. SGK'nın rücu ettiği alacaklarda ise işverenin kusur oranı dikkate alınır.

"İş kazası tazminatı ne kadar?" sorusunun cevabı her olaya göre değişir. Mağduriyet yaşanmaması ve sürecin doğru yönetilmesi için Bursa iş kazası tazminat avukatından destek alınması önemlidir.

İş kazası rapor parası ne zaman yatar?

İş kazası rapor parası, işçinin sağlık kuruluşundan aldığı rapora istinaden ödenen geçici iş göremezlik ödeneğidir. SGK'ya bildirim yapılmasından itibaren en geç 15 gün içinde işçinin banka hesabına veya PTT aracılığıyla ödenir.

İş kazası tazminatında zamanaşımı ne kadardır?

İş kazası nedeniyle uğranılan zararın giderilmesi için açılan maddi ve manevi tazminat davalarında zamanaşımı süresi, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 125. ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 146. maddeleri gereğince 10 yıldır. Türk Borçlar Kanunu'nun 149. (eski BK m. 128) maddesi uyarınca zamanaşımı, alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlar.

Önemli: İş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat davaları 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde açılmalıdır. Süre, alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlar.

Görevli ve yetkili mahkeme hangisidir?

Bir olayın iş kazası olup olmadığının açıkça ortaya konması, zarara yol açan olayla ilgili yargılamada hangi mahkemenin görevli olacağını da belirlediği için önemlidir. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'na göre:

• Görevli mahkeme: İş mahkemeleridir.
• Yetkili mahkeme: İş kazasının veya zararın meydana geldiği yer ya da zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemesidir. Davalı birden fazla ise bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.
• Arabuluculuk: İş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davalarında arabuluculuk zorunlu değildir. Taraflar isterlerse ihtiyari arabuluculuğa başvurabilir.

İş kazası tazminat davaları ne kadar sürer?

Her dosya kendi içinde değerlendirilmelidir; ancak dava süresi genellikle 8-12 aydır. Bilirkişi incelemeleri, raporlara itirazlar ve mahkemenin kurumlardan evrak toplaması gibi durumlarda süreç uzayabilir.

Özetle iş kazası sonrası süreç

1. Yaralanmalı veya ölümlü iş kazası, işveren tarafından kolluk kuvvetlerine ve SGK'ya bildirilir.
2. Kolluk kuvvetleri ve SGK ayrı ayrı soruşturma yapar; olayın iş kazası olup olmadığı ve kusur durumları araştırılır.
3. SGK'ya yapılan bildirimden sonra işçiye rapor parası yatırılır.
4. Maluliyet oranı ilgili kişilerce tespit edilir; dava sürecinde bu orana itiraz edilebilir.
5. Mahkeme tüm verileri topladıktan sonra bilirkişiler tazminat raporunu hazırlar ve kusur oranına göre tazminattan indirim yapılır.
6. Şartları varsa SGK, işverene rücu davası açabilir.

Yaralanma ile ölüm hâllerinde talep edilebilecek alacak kalemlerinin farklı olduğu unutulmamalıdır.

Sık sorulan sorular

İş kazası SGK'ya kaç gün içinde bildirilmelidir?

İşveren, iş kazasını SGK'ya en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde, kolluk kuvvetlerine ise derhal bildirmelidir. İşveren bildirim yapmazsa işçi de bildirimde bulunabilir.

Ölümlü iş kazasında hangi tazminatlar istenebilir?

Cenaze giderleri, ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ve çalışma gücü kaybından doğan kayıplar ile ölenin desteğinden yoksun kalanların kayıpları (destekten yoksun kalma tazminatı) talep edilebilir.

İş kazası tazminat davası için arabulucuya gitmek zorunlu mu?

Hayır. 7036 sayılı Kanun'a göre iş kazasından kaynaklanan tazminat davalarında arabuluculuk zorunlu değildir; taraflar isterlerse ihtiyari olarak başvurabilir.

İşçinin kusuru tazminatı etkiler mi?

Evet. Bilirkişi hesaplamasından sonra işçinin kusur oranı kadar tazminattan indirim yapılır.

İş kazası tazminat davası ne kadar sürer?

Genellikle 8-12 ay sürer; bilirkişi incelemeleri, rapora itirazlar ve evrak toplanması gibi nedenlerle uzayabilir.

---

Uygulamada pek çok kişi kazanın yarattığı heyecan, korku ve panik nedeniyle süreci usulüne uygun yönetemiyor; ne yapacağını, davayı kime karşı açacağını ve SGK'nın hangi zararı karşılayacağını bilemiyor. Tazminat hukuku alanında uzman ekibimiz bu süreci usulüne uygun ve titizlikle yürütmektedir. Balyoz Hukuk ve Danışmanlık olarak yıllar içinde edindiğimiz tecrübe ve uzmanlıkla müvekkillerimizi hak kaybına karşı koruyor, alacaklarının eksiksiz tahsili için emin adımlarla ilerliyoruz. Tazminat hukukuyla ilgili soru veya sorunlarınız için bizimle iletişime geçebilirsiniz.